Badania sanitarno-epidemiologiczne w evi-MED
Badania sanitarno-epidemiologiczne są wymagane w wielu zawodach, w których istnieje ryzyko przeniesienia zakażenia na inne osoby – np. w gastronomii, ochronie zdrowia, opiece nad dziećmi czy branży beauty.
Ich celem jest ocena, czy dana osoba może bezpiecznie wykonywać pracę w kontakcie z żywnością, pacjentami, klientami lub dziećmi. To ważny element profilaktyki zdrowotnej i ochrony zdrowia publicznego.
W evi-MED w Gdyni wykonujemy badania do celów sanitarno-epidemiologicznych wraz z orzecznictwem lekarza medycyny pracy.
evi-MED nr 1
Medycyna pracy
ul. Bp. Dominika 16-22, Gdynia
Czym są badania sanitarno-epidemiologiczne?
Badania sanitarno-epidemiologiczne obejmują:
- badanie lekarskie,
- badanie kału na nosicielstwo Salmonella i Shigella,
- RTG klatki piersiowej,
- a w razie potrzeby także dodatkowe konsultacje specjalistyczne.
Ich głównym celem jest wykrycie chorób zakaźnych lub nosicielstwa drobnoustrojów, które mogą stanowić zagrożenie dla innych osób.
Kto musi wykonać badania do celów sanitarno-epidemiologicznych?
Badania sanitarno-epidemiologiczne są wymagane m.in. u osób pracujących w zawodach, w których istnieje ryzyko przeniesienia zakażenia na inne osoby. Dotyczy to najczęściej:
- pracowników gastronomii, cateringu i branży spożywczej,
- personelu medycznego i opiekuńczego,
- pracowników żłobków i przedszkoli,
- uczniów i studentów przygotowujących się do pracy w zawodach medycznych i pokrewnych.
W praktyce o konieczności wykonania badania może zdecydować także charakter stanowiska pracy i ocena ryzyka zdrowotnego.
Jakie badania są potrzebne do orzeczenia sanitarno-epidemiologicznego?
Badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych ma na celu ocenę, czy dana osoba może wykonywać pracę w warunkach wymagających szczególnej ochrony zdrowia publicznego.
Aby lekarz mógł wydać orzeczenie sanitarno-epidemiologiczne, potrzebne są aktualne wyniki badania kału w kierunku nosicielstwa bakterii Salmonella i Shigella oraz RTG klatki piersiowej.
Co trzeba zrobić przed wizytą?
Należy wykonać RTG klatki piersiowej oraz badanie kału w kierunku nosicielstwa Salmonella i Shigella z 3 próbek pobranych w 3 kolejne dni.
- Jeśli masz już aktualne wyniki (nie starsze niż 5 lat) – możesz od razu umówić wizytę u lekarza medycyny pracy.
- Jeśli jeszcze ich nie masz – warto wykonać badanie wcześniej, najlepiej około 14 dni przed wizytą, aby wyniki były gotowe na czas.
Podczas wizyty lekarz przeprowadza wywiad zdrowotny i zawodowy, analizuje wyniki badań i na tej podstawie wydaje orzeczenie. W razie potrzeby może zlecić dodatkowe badania lub konsultację specjalistyczną.
Badanie kału w kierunku nosicielstwa Salmonella i Shigella
Badanie kału na nosicielstwo Salmonella i Shigella obejmuje 3 próbki kału pobrane w trzech kolejnych dniach.
Przed rozpoczęciem pobierania materiału należy zaopatrzyć się w 3 wymazówki, dostępne w Punkcie Pobrań evi-MED nr 1 przy ul. Bp. Dominika 16–22 w Gdyni.
Nie należy pobierać próbek kału w trakcie antybiotykoterapii. Badanie należy wykonać co najmniej 7 dni po zakończeniu antybiotyku.
- Przed oddaniem kału należy opróżnić pęcherz moczowy.
- Kał należy oddać do czystego i suchego naczynia.
Naczynie powinno być wcześniej dokładnie umyte, wypłukane wodą oraz wygotowane lub wyparzone wrzątkiem. - Próbkę należy pobrać za pomocą wymazówki:
- wyjąć wymazówkę z zestawu,
- trzymając za korek, zanurzyć końcówkę wymazówki w kilku miejscach kału, lekko obracając,
- upewnić się, że na wymazówce widoczny jest materiał,
- umieścić wymazówkę w probówce z podłożem transportowym,
- szczelnie zamknąć probówkę,
- opisać ją imieniem i nazwiskiem, datą pobrania oraz numerem próbki (1, 2 lub 3),
- zabezpieczyć przed uszkodzeniem, np. wkładając do woreczka foliowego.
- Przechowywanie próbki:
Pobrany materiał należy przechowywać w temperaturze 2–8°C i dostarczyć do Punktu Pobrań evi-MED nr 1 przy ul. Bp. Dominika 16-22 w Gdyni w ciągu 72 godzin.
Tak. Wymaz można również pobrać z odbytu.
W tym celu należy:
- delikatnie wprowadzić wymazówkę do odbytu,
- kilka razy nią obrócić,
- następnie umieścić wymazówkę w probówce z podłożem transportowym.
Prawidłowo pobrany wymaz powinien zawierać ślad kału.
Wystarczy niewielka ilość materiału – nie ma potrzeby pobierania większej ilości.
Próbki do badań przyjmujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–13:30 w punkcie pobrań w przychodni evi-MED nr 1 przy ul. Bp. Dominika 16-22 w Gdyni.
Wyniki badań są zwykle dostępne w ciągu kilku dni – można je odebrać w rejestracji lub sprawdzić online za pomocą otrzymanego kodu dostępu.
Jak długo ważne są badania sanitarno-epidemiologiczne?
Samo badanie kału przy ujemnym wyniku może zachować ważność przez długi czas (5 lat), jednak ostateczną decyzję zawsze podejmuje lekarz medycyny pracy.
W niektórych sytuacjach – np. po dłuższej przerwie w pracy, zmianie stanowiska lub w przypadku nowych okoliczności zdrowotnych – lekarz może zlecić ponowne wykonanie badań.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Badania te są wymagane m.in. u osób pracujących w gastronomii, ochronie zdrowia, opiece nad dziećmi, branży kosmetycznej oraz wszędzie tam, gdzie istnieje ryzyko przeniesienia zakażenia na inne osoby.
Najczęściej wymagane jest badanie kału w kierunku Salmonella i Shigella z 3 próbek pobranych w 3 kolejne dni. Ostateczny zakres badań może określić lekarz medycyny pracy.
Nie zawsze. Aby lekarz mógł wydać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, wyniki badania kału powinny być gotowe przed wizytą.
To zależy od rodzaju pracy, historii zatrudnienia i oceny lekarza. W razie zmiany stanowiska lub nowych okoliczności zdrowotnych lekarz może zlecić ponowne badanie.
Do badania w kierunku nosicielstwa Salmonella i Shigella należy pobrać 3 próbki kału w 3 kolejne dni.

